Lekcija 16
Gdje se staje: vrste stajanja
Sadržaj lekcije (4)
Pravilo
Nauka o stajanju (vakf, ) i počinjanju (ibtida, ) je nauka pomoću koje znamo gdje se u Kur'anu staje i odakle se počinje, te šta je od toga dozvoljeno, a šta nije¹. Stajanje je prekid učenja na jednoj riječi, na kratko vrijeme, koliko je potrebno da se uzme zrak, s namjerom da se učenje nastavi².
Korist ove nauke je čuvanje kur'anskog teksta: da se riječi ne spoje s rečenicom kojoj ne pripadaju, što bi narušilo govornu cjelinu i promijenilo značenje, i da se ne razdvoji ono što je po značenju povezano³.
Stajanje može biti ispitno (ihtibari, ), nužno (idtirari, ) ili namjerno (ihtijari, اِخْتِيَارِيّ). Namjerno stajanje je dozvoljeno ili nedozvoljeno. Dozvoljeno je potpuno, zadovoljavajuće ili ispravno, a nedozvoljeno je neispravno stajanje⁴.
Izvori iz predavanja (3)
Četiri vrste namjernog stajanja
Po vezi riječi na kojoj se staje sa tekstom koji slijedi, stajanje je potpuno, zadovoljavajuće, ispravno ili neispravno⁵.
Nema nikakve veze, ni gramatičke ni značenjske
Stane se i nastavi direktno od sljedeće riječi
Kraj ajeta 2:5, pa se nastavi 2:6⁶
Ima značenjsku, ali ne i gramatičku vezu
Stane se i nastavi direktno
لَا يُؤْمِنُونَ: može se stati i nastaviti, iako je po smislu vezano sa 2:7⁷
Ima i značenjsku i gramatičku vezu, a značenje je ispravno
Smije se stati, ali se ne počinje od sljedeće riječi, nego se vrati; osim na kraju ajeta
ili ⁸
Ima i značenjsku i gramatičku vezu, a stajanje daje nepotpuno ili pogrešno značenje
Ne staje se, osim u nuždi; tada se treba vratiti tamo odakle rečenica ima ispravno značenje
1:2⁹
Izvori iz predavanja (4)
Primjeri
Kod ispravnog stajanja: ako se stane na , ne počinje se od , nego se vrati i prouči 1:1. A kad je ispravno stajanje na kraju ajeta, kao , može se stati i početi sljedećim ajetom 2:220¹⁰.
Neispravno stajanje¹¹:
4:48 „Allah neće oprostiti“, a ne kaže se šta neće oprostiti. Treba nastaviti 4:48.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَقْرَبُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ 4:43 „O vi koji vjerujete, ne prilazite namazu“, a smisao dolazi tek sa .
وَتَرَكْنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَـٰعِنَا فَأَكَلَهُ 12:17 „i ostavili smo Jusufa kod naših stvari, pa ga je pojeo“, a ne kaže se ko. Treba se vratiti i spojiti sa .
Izvori iz predavanja (2)
Zapamti
Stajanje na kraju ajeta je sunnet. Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, proučio bi ajet pa stao, proučio bi ajet pa stao. Ne postoji stajanje koje je obavezno ili zabranjeno, osim onog koje mijenja značenje¹².
Izvori iz predavanja (1)
Nekoliko pitanja iz ove lekcije. Sa 75 % tačnih lekcija je naučena, a pitanja ulaze u ponavljanje.